۱. رنگ آمیزی بافت های گیاهی (ساده و مضاعف)

تئوری آزمایش :

رنگ آمیزی بافت های گیاهی به دو منظور انجام می شود :

مواد رنگی هم در واقع شامل ترکیباتی هستند که درون اجزای مقطع و سلول ها نفوذ می کنند و چون انواعی از آنها از لحاظ شیمیایی نیز واکنش هایی با اجزای سلول ها و مقاطع انجام می دهند ، تاثیری دائمی بر مقاطع می گذراند .

برای رنگ آمیزی بافت های قبل از مقطع گیری اندام مورد مطالعه را در محلول های ثابت کننده بیندازید . این محلول ها سلول های زنده را می کشد در نتیجه قابلیت نفوذپذیری دیواره سلولی در برابر رنگ ها افزایش می یابد و در عین حال مواد ثابت کننده باعث می شوند که اجزای سلولی به همان شکل ساختمانی که در حالت زنده داشته باقی بمانند . یکی از ثابت کننده های مهم الکل است . اندام مورد نظر را به مدت ۲۴ ساعت در الکل اتیلیک یا الکل متیلیک قرار دهید که در این صورت الکل آب اندام ها را گرفته و آنها را برای مقطع گیری آماده می کند .

رنگ آمیزی ساده :

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

برای رنگ آمیزی با بلودومتیلن مقاطع را به مدت نیم تا یک دقیقه در شیشه ساعتی که حاوی محلول یک در هزار بلودومتیلن است می گذاریم و بعد مقطع را در شیشه ساعتی که حاوی آب است جهت شست و شو قرار می دهیم .

برای رنگ آمیزی با سبزید مقاطع را به مدت یک دقیقه در شیشه ساعتی که حاوی محلول سبزید به غلظت نیم درصد است می گذاریم و بعد مقطع را در شیشه ساعتی که حاوی آب است جهت شست و شو قرار می دهیم .

برای رنگ آمیزی با فوشین آمونیاکی مقاطع را به مدت چند ثانیه در شیشه ساعتی که حاوی فوشین آمونیاکی است می گذاریم و بعد مقطع را در شیشه ساعتی که حاوی آب است جهت شست و شو قرار می دهیم .

نتیجه آزمایش :

رنگ آمیزی مضاعف :

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

در این نوع رنگ آمیزی دو دسته اصلی بافتها (بافت های چوبی و سلولزی) از هم متمایز می شوند که برای این کار از دو رنگ استفاده می شود که یکی سلولز و دیگری چوب ، چوب پنبه و کوتین را  رنگ آمیزی می کند .

مراحل رنگ آمیزی مضاعف به شکل زیر است :

نتیجه آزمایش :

۲. تعیین مصرف دی اکسید کربن توسط گیاهان

تئوری آزمایش :

گیاهانCO2  را در فرایند فتوسنتز بکار می گیرند این واکنش ها درون کلروپلاست صورت می گیرد که شامل واکنش های نوری و تاریکی اند .

مجموعه واکنش های نوری در غشا تیلاکوئید ها انجام می شود که شامل جذب انرژی نورانی – آزاد سازی الکترون - فتولیز آب – و تولید مولکول های حامل انرژی به نام ATP و حاملین هیدروژن (NADPH) است .

واکنش های تاریکی (واکنش های چرخه کلوین) درون استروما کلروپلاست انجام می شود که در آن CO2 احیا شده و مولکول های قند ساخته می شوند .

اگر مایلید که راجع به فتوسنتز بیشتر بدانید روی این لینک کلیک کنید : فتوستز

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

در بشر 25cc محلول برم تیمول 0.1 درصد که آبی رنگ است بریزید و به اندازه دو لوله آزمایش به آن آب بیفزایید سپس به آن با لوله آزمایش هوای بازدمی بدمید تا محلول زرد رنگ شود که علامت وجود CO2 می باشد سپس به یک لوله آزمایش مقداری جلبک و سپس برم تیمول زرد اضافه کنید و به لوله دیگر تنها محلول زرد رنگ برم تیمول اضافه کنید (لوله شاهد) و درب آنها را محکم ببندید و آنها را به مدت نیم تا دو ساعت در مقابل نور خورشید قرار دهید و تغییرات محلول ها را مشاهده کنید .

نتیجه آزمایش :

برم تیمول در لوله آزمایش حاوی جلبک به رنگ آبی تبدیل شده و در لوله آزمایش بدون جلبک همان زرد مانده است زیرا در لوله آزمایش اولی جلبک ها برای فتوستز CO2 را مصرف کرده و برم تیمول به حالت اول برگشته است .

۳. اثر روشنایی و تاریکی بر روی سنتز نشاسته در گیاه

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

برای نشان دادن اثر نور و تاریکی روی سنتز می توان به تجربه ای ساده دست زد . در روی گیاه شمعدانی از برگهایی که سبز و شاداب هستند 2- 3 برگ را انتخاب می کنیم و این برگ ها را با ورقه آلومینیومی می پوشانیم . روی ورقه آلومینیومی پنجره ای به شکل " L " ایجاد می کنیم . برگ های مذکور را به مدت 48- 72 ساعت تحت تابش نور قرار می دهیم . (می توانیم اولین حرف نام خود را روی ورقه آلومینیومی در آوریم) .

بعد از زمان مقرر برگ ها را از گیاه جدا کرده و پوشش آلومینیومی را حذف کرده و برگ ها را داخل ظرف قرار می دهیم ، سپس به اندازه ¼ حجم ظرف در داخل آن الکل می ریزیم و می جوشانیم (دقت کنید برای جوشاندن الکل باید حمام آب گرم ایجاد کنیم) تا برگ ها رنگیزه های خود را از دست بدهند . برگ ها را از ظرف خارج می کنیم تا خشک شود و سپس برگ ها را با آب مقطر می شوییم و روی آنها 2- 3 قطره محلول لوگول را که معرف نشاسته است می ریزیم . پس از مدتی روی پهنک برگ در محل پنجره شکل " L " به رنگ بنفش ظاهر می شود .

این آزمایش نشان می دهد که برای سنتز نشاسته نور مورد نیاز است و سلول های تیمار شده با تاریکی نه تنها نشاسته سنتز نمی کنند بلکه بخش عمده نشاسته ذخیره را نیز به مصرف می رسانند ، نشاسته از پلی ساکارید های قابل جا به جا شدن از یک سلول به سلول دیگر نیست .

۴. جداسازی رنگیزه های نوری در گیاهان

تئوری آزمایش :

در زیست شناسی پدیده هایی وجود دارد که انجامشان به حضور نور بستگی دارد . فتوسنتز جزء پدیده های نوری در گیاهان است . برای اینکه یک پدیده نوری مثلا در سلول فتوسنتزی اتفاق بیفتد ، فتون های نور بایستی توسط رنگیزه هایی که این انرژی را دریافت می کنند آن را به مولکول مجاور منتقل می کنند و به این ترتیب موجب واکنش می گردند . در گیاهان این رنگیزه ها شامل کلروفیل a ، کلروفیل b ، کاروتن و گزانتوفیل است . مولکول هایی رنگیزه تلقی می شوند که نور موثر را جذب کنند و طیف جذبی آنها با طیف عمل همسویی داشته باشد .

برای اینکه ما رنگیزه ها را مطالعه کنیم باید اول آنها را استخراج کنیم و از همدیگر خالص کنیم . تا در مرحله سوم طیف جذبی آنها را بوسیله اسپکتروفتومتر مشخص کنیم .

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

نتیجه آزمایش :

با درست انجام دادن مراحل آزمایش می توانیم به نتایج مورد نظر دست یابیم . 4- 5 رنگی که در کاغذ کروماتوگرافی ایجاد شده است مربوط به رنگیزه های نوری شرکت کننده در فتوسنتز گیاهان است مثلا کلروفیل a رنگ آبی و کلروفیل b رنگ زیتونی ایجاد می کند . کاروتن سریعتر از همه بالا می رود .

ترتیب قرار گرفتن رنگیزه ها در کاغذ کروماتوگرافی از بالا به پایین به ترتیب زیر خواهد بود :

۵. تولید مثل رویشی در گیاهان

تئوری آزمایش :

دو نوع تولید مثل اساسی در میان جانداران وجود دارد . یک نوع تولید مثل جنسی است که در آن وجود سلول های جنسی نر و ماده یا گامت ها برای بوجود آمدن فرد جدید ضرورت دارد . در این آزمایش شما نوع دیگری از تولید مثل که تولید مثل غیر جنسی است را مطالعه خواهید کرد . این نوع تولید مثل به حضور سلول های جنسی وابسته نیست . در این آزمایش توانایی گیاهان در تولید مثل غیر جنسی بوسیله قلمه زدن مطالعه خواهد شد .

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

نتیجه آزمایش :

در مدت 10- 14 روز ریشه های کوچک از انتهای ساقه گیاه شمعدانی بیرون می زنند . این ریشه ها به رشد خود ادامه می دهند . قلمه های کاشته شده در گلدان رشد می کنند و شبیه گیاه مادر می شوند . جدا کردن و قطعه قطعه کردن روش هایی از تولید مثل غیر جنسی است . در این فرایند یک گیاه جدید از بخش جدا شده ای از گیاه والد بوجود می آید . تولید مثل غیر جنسی چندین مزیت دارد . اول اینکه در مقایسه با گیاهانی که از طریق دانه تکثیر می شوند ، با استفاده از این روش می توان گیاهان را سریعتر و موفق تر تکثیر کرد . دوم اینکه گیاهانی با میوه های بدون دانه را می توان از راه تولید مثل رویشی زیاد کرد . سوم اینکه تولید مثل غیر جنسی همیشه سبب حفظ ویژگی های کامل والدین در فرزندان می شود .

۶. تشریح دانه لوبیا

تئوری آزمایش :

با مقدار مناسبی آب ، اکسیژن ، و گرما بیشتر دانه های گیاهان جوانه می زنند . و به گیاه کاملی تبدیل می شوند . دانه ها از نظر وضع ظاهری و ساختمان داخلی بسیار متفاوت هستند . در این آزمایش شما فرصت بررسی بخش های داخلی و خارجی دانه را می یابید .

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

نتیجه آزمایش :

دانه لوبیا دارای سه قسمت است : پوسته دانه ، رویان و دو تا لپه (بافت ذخیره کننده غذا)

لایه ای که دانه را پوشانده است پوسته نام دارد .  پوسته اطراف دانه ، رویان (گیاهک) آن را از حشرات ، بیماری ها و آسیب های مکانیکی حفظ می کند . محل اتصال دانه به دیواره تخمدان ناف نامیده می شود که اثری از آن روی پوسته دانه مشاهده می شود . نقطه کوچکی که محل ورود دانه گرده به درون تخمک است سفت نام دارد که در مقابل ناف قرار می گیرد .

دانه لوبیا دارای دو لپه است و حد فاصل لپه ها جنین دانه یا رویان وجود دارد . جنین دانه به شکل استوانه است و در اثر رشد به گیاه تبدیل می شود . انتهای سنجاقی شکل پایین رویان که بعدها اولین ریشه را به وجود می آورد ، ریشه چه نام دارد . محور زیر لپه ، بخشی از رویان است که بالای ریشه چه قرار دارد و ساقه را بوجود می آورد و محور روی لپه که در انتها قرار گرفته شبیه برگ های بهم پیچیده است و اولین برگ های حقیقی گیاه را شکل می دهد .

۷. تهيه لام گسترش خونی و رنگ آمیزی آن

تئوری آزمایش :

تهيه لام گسترش خونی یا فروتیپ خونی و رنگ آمیزی آن در آزمایشگاه ها با دو هدف انجام می گیرد :

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

۳. لحظه ای بعدخون سراسر لبه لام دوم (فصل مشترک دولام) انتشار می یابد . اکنون لام را با زاویه سی درجه با یک فشار ملایم و با سرعت یکنواخت در سطح لام اول به سمت جلو حرکت می دهیم .

۴. مقداری متانول را جهت تثبیت سلول های خون روی لام می ریزیم و 2- 3 دقیقه کنار می گذاریم تا خشک شود .

۵. به مدت ربع ساعت لام را در گیمسا می گذاریم و بعد 2- 3 دقیقه کنار می گذاریم تا خشک شود .

۶. لام را به صورت وارونه بگونه ای زیر شیر آب می گیریم که هر دو طرف شسته شود و خون رنگ شده باقی بماند .

۷. لام را زیر میکروسکوپ می گذاریم و برای مشاهده بهتر با بزرگنمایی بالا مقداری روغن امرسیون نیز روی لام می ریزیم .

ویژگیهای یک گسترش خونی قابل قبول :

۸. اثر آمیلاز باکتری روی محیط کشت حاوی نشاسته

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

نتیجه آزمایش :

همان طور که مشاهده می کنید هنگام ریختن محلول ید دار تمامی ظرف که دارای نشاسته بود به رنگ بنفش در آمده است ولی در این میان قسمتی را که با سواب به خاک حاوی باکتری آغشته کرده ایم این رنگ را نگرفته است زیرا آمیلاز باکتری نشاسته آن مناطق را تجزیه می کند .

۹. رنگ آمیزی و مشاهده باکتری ها

تئوری آزمایش :

وقتی با یک عفونت باکتریایی بیمار می شویم ، یکی از اولین مواردی که پزشک درباره باکتری مسبب بیماری می خواهد بداند ، واکنش گرم آن هاست . دانستن واکنش گرم مهم است ، چون حساسیت باکتری های گرم مثبت و گرم منفی نسبت به آنتی بیوتیک ها متفاوت است .

اختلاف باکتری های گرم مثبت و گرم منفی در این است که باکتری های گرم مثبت نسبت به باکتری های گرم منفی لایه پپتید و گلیگانی ضخیم تری دارند .

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

۱۰. استخراجDNA  از سلول پیاز

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

تقريبا 200 ميلی ليتر آب را در يك بشر 400 ميلی ليتری 50 تا 60 درجه حرارت دهيد . مقداری يخ تهيه كرده و يك حمام آب – يخ درست كنيد .

 10 ميلی ليتر مايع ظرفشوئی (بدون رنگ و شفاف) به 100 ميلی ليتر آب مقطر اضافه كنيد و با نوك يك اسپاتول نمك به محلول اضافه نمائيد . آهسته محلول را به هم بزنيد (تا حباب تشكيل نشود) تا نمك حل شود . با يك كارد پياز ها را نصف كنيد بهتر است تكه هاي پياز بزرگ باشند تا كوتاه . و پيازها را با 100 ميلی ليتر محلول دتر جنت - نمك بپوشانيد . محلول پياز حاصل را به مدت 10 تا 12 دقيقه در داخل حمام آب داغ قرار دهيد . حرارت دادن بيش از 15 دقيقه طول نكشد زيرا ملكول های دی ان آ شروع به شكستن مي كنند . در اين مدت با پشت قاشق پياز ها را فشار دهيد . سپس  محلول را به مدت 5 دقيقه در حمام آب سرد قرار دهيد و در اين مدت با پشت قاشق محلول را فشار دهيد . محلول را از يك صافی قهوه يا صافی كاغذی عبور دهيد . اجازه دهيد نيروی جاذبه كار صافی كردن را انجام دهد . اين عمل ممكن است چندين دقيقه بطول بيانجامد . 5 ميلی ليتر از محلول صاف شده را به داخل يك لوله آزمايش منتقل كنيد . لوله آزمايش را خم كنيد و با يك پيپت پاستور يا قطره چكان الكل سرد را از روی ديواره لوله وارد لوله كنيد و لايه ای حدود 1 سانتی متر در رو تشكيل دهد . لوله را 2 تا 3 دقيقه بدون حركت نگاه داريد .  مشاهده می كنيد رشته ای دی ان آ در الكل سرد رسوب می كند . رشته های دی ان آ در بين لايه الكل و محلول پياز مي باشد . با يك قلاب فلزی و يا چيز مشابه می توانيد رشته های دی ان آ را از سطح جدا كننده بين الكل و محلول پياز برداريد . دتر جنت باعث شكسته شدن غشاء سلول و خروج دی ان آ و ورود آن به داخل محلول می گردد دی ان آ شبيه مخاط سفيد رنگی می باشند .

برگرفته شده از : گروه آموزشی زیست شناسی استان کرمان

۱۱. مشاهده سلول های در حال تقسیم ریشه پیاز

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

نتیجه آزمایش :

اگر لام را زیر میکروسکوپ مشاهده کنیم سلول هایی را می بینیم که در حال تقسیم هستند ما می توانیم با بررسی آنها مراحل تقسیم سلولی را مشاهده کنیم .

۱۲. کشت مخمر در محیط حاوی قند

مواد و وسایل لازم :

روش کار :

نتیجه آزمایش :

پس از گذشت 70 دقیقه و اندازه گیری مداوم نتایج زیر که به شکل جدول و نمودار آمده اند بدست می آید .

از این جدول و نمودار می توان نتیجه گرفت که مخمر با مصرف قند های موجود رشد می کند از آن جهت که این مصرف با تولید الکل همراه است این رشد در طول زمان کم می شود تا جایی که مخمر ها در اثر الکل های ایجاد شده تحلیل می روند .

20min	15min	10min	5min	0min	زمان
37.5	34.5	32.5	32	32	حجم(ml)
45min	40min	35min	30min	25min	زمان
64	58	52	45.5	41	حجم(ml)
70min	65min	60min	55min	50min	زمان
65	71	74	73	69	حجم(ml)